Author: สถาบันวิจัยและพัฒนา

มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี (มรส.) ขับเคลื่อนโครงการยุทธศาสตร์ 69 เดินหน้ายกระดับเศรษฐกิจฐานราก ส่งทีมนักวิจัยลงพื้นที่ทำงานร่วมกับกลุ่มเกษตรกรตำบลบางใบไม้ อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี ขับเคลื่อนโครงการวิจัย “การจัดการเศษเหลือทางการเกษตรผ่านกระบวนการโลจิสติกส์และโซ่อุปทานเพื่อการสร้างมูลค่าเพิ่มอย่างยั่งยืน” เปลี่ยนขยะเหลือทิ้งทางการเกษตรให้กลายเป็นโอกาสใหม่ของชุมชน งานวิจัยชิ้นนี้มุ่งตอบโจทย์ 3 มิติสำคัญ คือ การศึกษาสภาพปัญหาจริงในปัจจุบัน, วิเคราะห์เส้นทางระบบขนส่งและจัดเก็บ (โลจิสติกส์และโซ่อุปทาน) ของเศษเหลือทางการเกษตรและการเสนอแนวทางสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับเศษเหลือทางการเกษตรโดยทีมนักวิจัยได้ใช้วิธีลงพื้นที่สำรวจและสัมภาษณ์เจาะลึกผู้นำชุมชน เพื่อนำข้อมูลมาออกแบบแนวทางที่ตอบโจทย์วิถีชีวิตของคนในท้องถิ่นอย่างแท้จริง ความสำเร็จของโครงการนี้ ไม่เพียงแต่ช่วยลดปัญหามลพิษในสิ่งแวดล้อม แต่ยังเป็นการวางรากฐาน “เศรษฐกิจหมุนเวียน” ที่จะช่วยสร้างรายได้เสริมที่มั่นคงให้แก่เกษตรกรพร้อมขับเคลื่อนตำบลบางใบไม้สู่การเป็นต้นแบบชุมชนสีเขียวที่เติบโตอย่างยั่งยืนตามแนวทาง SDGs ต่อไป

สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริร่วมกับมหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ดำเนินการประเมินผลโครงการฟื้นฟูและอนุรักษ์ป่าทุ่งทะเลอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่ ซี่งเป็นโครงการในพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้า สิริกิต์ พระบรมราชินินาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงมีพระราชปณิธานในการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติให้คงความอุดมสมบูรณ์ ควบคู่กับการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่อย่างสมดุลและยั่งยืน โดยมีเป้าหมายสำคัญในการฟื้นฟูทรัพยากรป่าไม้ สัตว์ป่า และสัตว์น้ำ ให้กลับคืนสู่ความสมบูรณ์ ตลอดจนรักษาสมดุลของระบบนิเวศในพื้นที่ประมาณ 4,200 ไร่ ภายในเขตห้ามล่าสัตว์ป่าทุ่งทะเล การดำเนินงานของโครงการฯ ตลอดระยะเวลา 30 ปี เป็นการบูรณาการร่วมกันหลายภาคส่วน จึงได้มีได้มีการติดตามและประเมินผลอย่างเป็นระบบในหลายมิติ เพื่อให้ได้ข้อมูลเชิงประจักษ์สำหรับใช้ประกอบการปรับปรุงและพัฒนาการดำเนินงานให้สอดคล้องกับแนวพระราชดำริและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อประชาชน

คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ยกระดับ “มโนราห์–ตะลุง” สู่การเป็นนวัตกรรมสุขภาพชุมชน “4DEDE” เพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) และส่งเสริมการควบคุมโรคความดันโลหิตสูงในผู้สูงอายุ ตำบลบางใบไม้ อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี ภายใต้แนวคิด “Healthy ทุกวัน ฉานไม่มีวันเป็น Stroke” นวัตกรรม 4DEDE พัฒนาขึ้นจากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ 4 มิติสำคัญ ได้แก่ Drink ดื่มน้ำอย่างเหมาะสม Exercise ออกกำลังกายสม่ำเสมอ Deep Breathing ฝึกหายใจลดความเครียด และ Eat รับประทานอาหารลดหวาน มัน เค็ม เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงของโรคความดันโลหิตสูงและโรคหลอดเลือดสมอง จุดเด่นของโครงการคือเอาความรักความห่วงใยของลูกหลานมาผสานอัตลักษณ์ท้องถิ่นภาคใต้มาประยุกต์ใช้โดยใช้การขับร้องมโนราห์ร่วมกับการฝึกหายใจ และการเคลื่อนไหวตามจังหวะตะลุงเป็นกิจกรรมออกกำลังกาย สร้างความสนุกสนานและเพิ่มการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุในการดูแลสุขภาพตนเอง ความร่วมมือของสถาบันการศึกษา ภาคีเครือข่ายสุขภาพ และชุมชน ส่งผลให้ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม ควบคุมความดันโลหิตได้ดีขึ้น ลดความเสี่ยงต่อ Stroke และมีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน พร้อมก้าวสู่การเป็นต้นแบบนวัตกรรมสุขภาพชุมชนของประเทศไทยในอนาคต

ทีมนักวิจัย มรส. นำทีมโดย ผศ.ดร.ณัฐธิดา ศรีราชยาและคณะ นักวิจัยในโครงการวิจัยการใช้วัสดุเหลือเปลือกโกโก้เป็นผลิตภัณฑ์ถ่านอัดแท่งโดยมียางพาราเป็นวัสดุเชื่อมประสานเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ลงพื้นที่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนโกโก้วิภาวดี อำเภอวิภาวดี จังหวัดสุราษฎร์ธานี ได้ร่วมกันถ่ายทอดเทคโนโลยีกรรมวิธีการผลิตถ่านอัดแท่งจากวัสดุเหลือทิ้งเปลือกโกโก้ โดยการเผาถ่านจากเปลือกโกโก้ที่เหลือทิ้งจากกระบวนการแปรรูปผลิตภัณฑ์โกโก้เพิ่มมูลค่าเป็นผลิตภัณฑ์ถ่านเปลือกโกโก้ และยังเป็นการรักษาสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน ลดขยะและทำลายแหล่งเพาะพันธุ์เชื้อโรค นอกจากนี้ยังได้ถ่ายทอดกระบวนการอัดแท่งถ่านจากเปลือกโกโก้โดยใช้ยางพาราเป็นวัสดุเชื่อมประสาน โดยการนำเอายางพาราที่เกษตรกรในพื้นที่มีอยู่แล้วมาเพิ่มมูลค่าเป็นตัวเชื่อมประสานให้กับผลิตภัณฑ์ถ่านอัดแท่งจากเปลือกโกโก้ สามารถต่อยอดไปเป็นผลิตภัณฑ์ถ่านเชื้อเพลิงที่มีค่าทางความร้อนสูงสร้างรายได้เสริมให้แก่กลุ่มวิสาหกิจชุมชน

เมื่อวันที่ 11-12 พฤษภาคม 2569 ผศ.ดร.วัชรี รวยรื่น ได้จัดกิจกรรมการเพิ่มมูลค่าขยะพลาสติกสู่ผลิตภัณฑ์ตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนและการผลิตเชื้อเพลิงทดแทนจากขยะพลาสติกด้วยเทคโนโลยีไพโรไลซิสภายใต้โครงการการพัฒนาโมเดลเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) เพื่อการจัดการขยะอย่างยั่งยืนในชุมชนคลองน้อย จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยมีนายฉัตรไชยอินทร์เมือง นายกองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) คลองน้อยเป็นประธานเปิดการอบรม และมีวิทยากรประกอบด้วย ดร.เนตรนภา เรืองภานุพันธ์ (อาจารย์สาขาวิชาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม) ผศ.ดร.ชัยนุสนธ์ เกษตรพงศ์ศาล (สาขาวิชาเทคโนโลยีพลังงานทดแทน) ดร.รัชฎาพร ไทยเกิด (สาขาวิชาพืชศาสตร์) และอาจารย์คมกริษณ์ ศรีพันธ์ (เทคโนโลยีไฟฟ้าอุตสาหกรรม) ณ ที่ทำการองค์การบริหารส่วนตำบลคลองน้อย อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี  และมีผู้เข้าร่วมอบรมเชิงปฏิบัติในชุมชนและเจ้าหน้าที่ของอบต.คลองน้อยเข้าร่วมกิจกรรม จำนวน 50 คน โดยในกิจกรรมได้มีการอธิบายความรู้เกี่ยวกับพลาสติก การคัดเลือกและการหลอมพลาสติกพร้อมมีการสาธิตการใช้เครื่องมือในการหลอมพลาสติก เพื่อผลิตไม้แขวนเสื้อ และพวงกุญแจจากฝาขวดพลาสติก หลักการและเทคโนโลยีการเปลี่ยนขยะเป็นน้ำมัน ตัวอย่างผลผลิตน้ำมันน้ำมันด้วยเทคโนโลยีไพโรไลซิส เพื่อให้ผู้เข้าร่วมอบรมได้เห็นถึงประโยชน์และตระหนักเห็นถึงความสำคัญของขยะพลาสติกที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์หมุนเวียนได้ มีแนวทางในการจัดการขยะพลาสติกตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน ซึ่งสามารถช่วยลดปัญหาที่เกิดจากขยะพลาสติกไม่ว่าจะเป็นปัญหามลพิษทางดิน น้ำ และมลพิษทางอากาศในชุมชน และช่วยเพิ่มมูลค่าจากขยะพลาสติกเหล่านี้ได้ นอกจากนี้องค์การบริหารส่วนตำบลคลองน้อยก็ได้เล็งเห็นแนวทางการจัดการขยะที่สามารถนำไปใช้แก้ปัญหาขยะในชุมชน และนำไปปรับใช้ในแผนพัฒนาการจัดการขยะขององค์การบริหารส่วนตำบลให้เกิดความยั่งยืนต่อไป

จากรายงานผลการวิเคราะห์ศักยภาพและกลยุทธ์การแข่งขันของผลิตภัณฑ์ขมิ้นชัน กลุ่มวิสาหกิจชุมชนจังหวัดสุราษฎร์ธานี” ฉบับล่าสุด เผยข้อค้นพบสำคัญจากห่วงโซ่คุณค่าในพื้นที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี แหล่งเพาะปลูกขมิ้นชันคุณภาพสูงของประเทศไทย ชี้ชัดว่าตลาดกำลังเปลี่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัลอย่างรวดเร็ว แต่ยังเผชิญปัญหาคอขวดเชิงโครงสร้างและการตลาดแบบตั้งรับ ที่ต้องเร่งแก้ไขควบคู่กับการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ของสหประชาชาติและจากการวิเคราะห์ข้อมูลผ่านกรอบ 5W1H และ SDGs พบว่า ฝั่งอุปสงค์ที่เปลี่ยนผ่าน โดยข้อมูลจากงานวิจัยเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่าง 400 ราย พบว่าฐานผู้ซื้อหลักกลายเป็นเพศหญิงร้อยละ 62.6 และเกินกว่ากึ่งหนึ่งเป็นกลุ่มคนรุ่นใหม่ Gen Z อายุ 18-25 ปี (ร้อยละ 50.9) ซึ่งนิยมซื้อผ่าน “ร้านค้าออนไลน์” สูงถึงร้อยละ 43.7 สะท้อนพฤติกรรมรักสุขภาพและเวชสำอางที่สอดรับกับ SDG 3 (Good Health and Well-being) ทว่าเกิดสภาวะ Channel Mismatch เนื่องจากฝั่งผู้ผลิตเน้นวิธีตั้งรับ ขายตรงที่วิสาหกิจสูงถึงร้อยละ 54.3 และมีจุดบอดเรื่องบรรจุภัณฑ์ไม่โดดเด่น (ร้อยละ 17.0) ฝั่งอุปทานเผชิญความท้าทาย ในฝั่งผู้ผลิตนั้น (กลุ่มตัวอย่าง 48 ราย) มีสัดส่วนของผู้ประกอบการชายหญิงสมดุลกันที่ร้อยละ 50.0 […]

มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี เดินหน้าขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชน โดยคณะนักวิจัย นำโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชลิดา เลื่อมใสสุข หัวหน้าโครงการอนุรักษ์และต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่นด้วยการพัฒนาเครื่องดื่มไวน์และคราฟต์เบียร์จาก ข้าวพันธุ์หอมบอน จังหวัดสุราษฎร์ธานีอย่างยั่งยืน ได้ลงพื้นที่จัดชุดกิจกรรมเชิงรุกตั้งแต่วันที่ 13 ธันวาคม 2568 ถึง27 เมษายน 2569 เพื่อเปลี่ยนผลผลิตท้องถิ่นให้กลายเป็นสินค้ามูลค่าสูง โครงการขับเคลื่อนผ่าน 3 กิจกรรมหลัก ได้แก่ การเตรียมความพร้อมชุมชน “จากนาข้าวสู่เครื่องดื่มสร้างมูลค่า” ณ วิสาหกิจชุมชนคนเกษตรบ้านห้วยลึก อ.เคียนซา, การถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตไวน์และคราฟต์เบียร์ ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานีและการเปิดเวทีร่วมทดสอบผลิตภัณฑ์ ซึ่งได้รับกระแสตอบรับเป็นอย่างดีจากผู้นำภาครัฐ เอกชน นักวิชาการและเกษตรกรในพื้นที่ การยกระดับครั้งนี้ ไม่เพียงแต่แปรรูปข้าวไร่พื้นเมืองหายากให้เป็นเครื่องดื่มพรีเมียมที่กลิ่นหอมละมุน รสสัมผัสนุ่มเท่านั้นแต่ยังเป็นก้าวสำคัญในการเปลี่ยนต้นทุนทางวัฒนธรรมให้กลายเป็นรายได้ที่จับต้องได้และยั่งยืนของชุมชนอย่างแท้จริง

จากปัญหาเศษเส้นใยมะพร้าวเหลือทิ้งจำนวนมากในพื้นที่ ต.บางใบไม้ อ.เมือง จ.สุราษฎร์ธานี คณะนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี นำโดย ผศ.วิโรจน์ เชาว์วิเศษ จึงได้เดินหน้าขับเคลื่อนโครงการ “การแปรรูปเส้นใยมะพร้าวเหลือทิ้งเป็นถ่านชีวภาพเพื่อใช้ประโยชน์ทางการเกษตร” ณ หมู่ที่ 5 ตำบลบางใบไม้ ซึ่งการดำเนินงานในช่วงรอบ 6 เดือนแรก ทีมวิจัยได้นำองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีการเผาสมัยใหม่ และการจัดการพลังงาน เข้าไปบูรณาการร่วมกับภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชน เริ่มตั้งแต่การลงพื้นที่สำรวจปริมาณวัตถุดิบ ตลอดจนทดลองแปรรูปในสภาวะที่เหมาะสมเพื่อดึงประสิทธิภาพสูงสุดของถ่านชีวภาพ (Biochar) เปลี่ยนจาก”ของเสียที่ไม่มีใครต้องการ” ให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์คุณภาพสูง โดยโครงการนี้เป็นการทำงานร่วมกับกลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ ได้แก่ เกษตรกรผู้ปลูกมะพร้าว กลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้แปรรูปขุยมะพร้าว และนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนโมเดลขยะเหลือทิ้งเป็นศูนย์ (Zero Waste) ด้วยการนำถ่านชีวภาพไปทดลองใช้เป็นวัสดุปลูกและปรับปรุงดิน ช่วยลดต้นทุนปุ๋ยเคมีและส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช รวมถึงต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ดูดซับกลิ่นเพื่อสร้างรายได้เสริม ซึ่งไม่เพียงแต่ช่วยยกระดับเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืนเท่านั้น แต่ยังช่วยสร้างความสุขมวลรวมให้กับพี่น้องเกษตรกรในชุมชนอย่างแท้จริง

อาจารย์พิจิตรา แก้วพิชัย และคณะวิจัย คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ดำเนินโครงการ “การขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียนในชุมชนด้วยการผลิตถ่านอัดแท่ง เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและเสริมสร้างเศรษฐกิจฐานรากตามแนวคิด BCG” ในพื้นที่ตำบลบางไทร อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี ประจำปีงบประมาณ 2569 ร่วมกับกลุ่มสืบสานงานจากและประชาชนในพื้นที่ โครงการมุ่งศึกษาศักยภาพการใช้ประโยชน์วัสดุเหลือทิ้งจากต้นจากเพื่อลดปัญหาการเผาและเพิ่มมูลค่าทรัพยากรท้องถิ่น โดยใช้การวิจัยเชิงสำรวจ การเก็บข้อมูลภาคสนาม การสัมภาษณ์ และแบบสอบถามจากประชาชนในชุมชน ควบคู่กับการพัฒนาและทดสอบกระบวนการผลิตถ่านอัดแท่งต้นแบบ รวมถึงการประเมินความเป็นไปได้ทางเศรษฐกิจและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมผลการดำเนินงานช่วยสร้างองค์ความรู้และทักษะอาชีพให้แก่ชุมชน เพิ่มโอกาสสร้างรายได้ ลดปริมาณของเสีย และส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) เป้าหมายที่ 12 การผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน เป้าหมายที่ 8 งานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ และเป้าหมายที่ 13 การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ