Author: สถาบันวิจัยและพัฒนา

เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2569 คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี นำโดยอาจารย์ทศพร จินดาวรรณ และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ภูภณัช รัตนชัย จัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในหัวข้อ “ปัญหาผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการขยายตัวของบ้านนกนางแอ่น (นกอีแอ่น) ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี” ณ ห้องประชุมที่ว่าการอำเภอเกาะพะงัน โดยได้รับเกียรติจากนายไพสิฐ ทองเจิม นายอำเภอเกาะพะงัน เป็นประธานเปิดงาน พร้อมด้วยผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้นำชุมชน และประชาชนในพื้นที่เข้าร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและสะท้อนปัญหาอย่างกว้างขวาง การจัดเวทีในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมข้อมูลและศึกษาผลกระทบจากการขยายตัวของบ้านนกนางแอ่นในหลายพื้นที่ของจังหวัดสุราษฎร์ธานี ทั้งอำเภอเกาะสมุย อำเภอเกาะพะงัน และอำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี ครอบคลุมทั้งมิติด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง โดยเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมเสนอข้อคิดเห็นและซักถามประเด็นด้านกฎหมายต่าง ๆ ที่ส่งผลต่อการดำรงชีวิตของประชาชน ทั้งนี้ คณะนิติศาสตร์จะนำข้อมูลที่ได้รับไปศึกษาวิเคราะห์และจัดทำข้อเสนอแนะเชิงวิชาการ เพื่อสนับสนุนการกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาและพัฒนาชุมชนอย่างเหมาะสม สอดคล้องกับพันธกิจด้านการบริการวิชาการแก่สังคมของมหาวิทยาลัยต่อไป

เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2569 สาขานวัตกรรมอาหารและโภชนาการ นำโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พราวตา จันทโร ได้จัดกิจกรรมถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิต “บาร์โปรตีนแมลงพลัด” ภายใต้โครงการ “โปรตีนแห่งอนาคต: การพัฒนาและแปรรูปแมลงพลัดสู่ผลิตภัณฑ์นวัตกรรมอาหารอย่างยั่งยืน” ให้แก่เกษตรกรและผู้สนใจทั่วไปในจังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อยกระดับวัตถุดิบท้องถิ่นด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอาหาร การจัดกิจกรรมในครั้งนี้มุ่งเน้นการบูรณาการองค์ความรู้ใน 3 มิติหลัก ได้แก่ Value Creation: การเพิ่มมูลค่าให้แมลงพลัดสู่ผลิตภัณฑ์บาร์โปรตีนที่ตอบโจทย์กลุ่มผู้รักสุขภาพและผู้บริโภคยุคใหม่ Sustainability: การส่งเสริมแหล่งโปรตีนทางเลือก (Alternative Protein) ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และCommunity Empowerment: การถ่ายทอดองค์ความรู้สู่ชุมชนเพื่อการพึ่งพาตนเองและการสร้างรายได้อย่างยั่งยืน

เมื่อวันที่ 25–26 พฤษภาคม 2569 ทีมวิจัยนำโดย ดร.นรานันท์ ขำมณี พร้อมด้วยอาจารย์ณัฐปภัสร์ บุญดำ ผู้ช่วยศาสตราจารย์อยับ อาซัดคาน และอาจารย์ปานเผด็จ นวนหนู จัดนิทรรศการถ่ายทอดองค์ความรู้เรื่อง “การเพิ่มมูลค่าของวัสดุเหลือทิ้งจากสวนทุเรียนจังหวัดสุราษฎร์ธานีเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน” ณ ตำบลขุนทะเล อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยมีเกษตรกรและผู้สนใจเข้าร่วมกว่า 40 คน ทั้งนี้ ได้รับเกียรติจากคุณทัพชนะ มะลิเผือก นายกเทศมนตรีตำบลขุนทะเล บรรยายพิเศษเกี่ยวกับการขับเคลื่อนนโยบายและแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาท้องถิ่น เพื่อส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรในพื้นที่อย่างคุ้มค่าและยั่งยืน ภายในงานมีการจัดแสดงโปสเตอร์วิชาการ การสาธิตกระบวนการแปรรูปวัสดุเหลือทิ้งจากสวนทุเรียน ตลอดจนการบรรยายและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับการผลิตถ่านชีวภาพ (Biochar) การผลิตปุ๋ยอินทรีย์ และการสร้างผลิตภัณฑ์เซรามิกจากวัสดุเหลือใช้ในชุมชน ซึ่งเป็นแนวทางเพิ่มมูลค่าของเหลือทิ้งทางการเกษตรและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ คณะวิจัยยังได้ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนผ่านการบูรณาการเครื่องมือวิศวกรสังคม เพื่อสร้างกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน และยกระดับศักยภาพของชุมชนในการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากควบคู่กับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน

สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ดำเนินกิจกรรม โครงการการย้อมไหมด้วยวัสดุธรรมชาติ เพื่อศึกษาและรวบรวมองค์ความรู้เกี่ยวกับการย้อมสีธรรมชาติจากทรัพยากรท้องถิ่น โดยมุ่งเน้นการศึกษาการย้อมไหมจากเปลือกสะตอและการหมักโคลนจากแหล่งธรรมชาติในจังหวัดสุราษฎร์ธานี อันเป็นการอนุรักษ์และต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่น ควบคู่กับการพัฒนาองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และนวัตกรรม เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่ผลิตภัณฑ์สิ่งทอและส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของชุมชน ในวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 คณะผู้ปฏิบัติงานได้ลงพื้นที่สำรวจ รวบรวมข้อมูล และศึกษากระบวนการย้อมสีธรรมชาติจากวัสดุพื้นถิ่น รวมทั้งเก็บข้อมูลเกี่ยวกับแหล่งโคลนธรรมชาติที่มีศักยภาพในการนำมาใช้ร่วมกับการย้อมไหมจากเปลือกสะตอ เพื่อศึกษาความแตกต่างของคุณสมบัติและเฉดสีที่เกิดขึ้นจากแร่ธาตุในโคลนแต่ละพื้นที่ ซึ่งเป็นองค์ความรู้ที่สามารถนำไปพัฒนาต้นแบบสีไหมธรรมชาติที่มีเอกลักษณ์เฉพาะของจังหวัดสุราษฎร์ธานี ต่อมาคณะผู้ดำเนินงานยังได้ศึกษาคุณสมบัติของวัสดุธรรมชาติที่ใช้ในการย้อมไหม โดยเฉพาะเปลือกสะตอซึ่งเป็นวัสดุเหลือใช้จากภาคเกษตรที่มีสารแทนนินสูง สามารถให้สีธรรมชาติและช่วยให้สีติดเส้นใยได้ดี ก่อนนำเส้นไหมเข้าสู่กระบวนการหมักโคลนจากแหล่งธรรมชาติ เพื่อเปรียบเทียบผลของแร่ธาตุที่มีต่อการเปลี่ยนแปลงเฉดสี ความคงทน และคุณภาพของเส้นไหม ซึ่งเป็นการผสมผสานองค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้ากับหลักการทางวิทยาศาสตร์อย่างเป็นรูปธรรม ผลการดำเนินกิจกรรมจะนำไปสู่การจัดทำฐานข้อมูลองค์ความรู้ด้านการย้อมไหมด้วยวัสดุธรรมชาติ การพัฒนาต้นแบบชุดสีไหมจากทรัพยากรท้องถิ่น และการเผยแพร่องค์ความรู้แก่ชุมชน ผู้ประกอบการ และผู้สนใจ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร อนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น และส่งเสริมการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างคุ้มค่า อันจะเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาผลิตภัณฑ์สิ่งทอเชิงสร้างสรรค์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจฐานวัฒนธรรมของจังหวัดสุราษฎร์ธานีอย่างยั่งยืน

สถาบันวิจัยและพัฒนามอบหมายให้ ดร.พสุวดี จันทร์โกมุท และคณะทำงานดำเนินการขับเคลื่อนโครงการ “พัฒนาชุมชนนวัตกรรมต้นแบบเพื่อยกระดับศักยภาพและสร้างมูลค่าเพิ่มจากภูมิปัญญาท้องถิ่นและทรัพยากรพื้นที่ตำบลบางใบไม้ อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี” ภายใต้งบยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ 2569 โดยมุ่งส่งเสริมการอนุรักษ์และต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่นผ่านกระบวนการเรียนรู้ข้ามวัยระหว่างปราชญ์ชุมชนเยาวชน นักศึกษา และประชาชนในพื้นที่ การดำเนินงานครั้งนี้ได้รับความร่วมมือจากผู้นำชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน โรงเรียนวัดบางใบไม้และประชาชนร่วมให้ข้อมูลผ่านการสัมภาษณ์ การสำรวจภาคสนาม และการถอดบทเรียนภูมิปัญญาท้องถิ่น อาทิ การแปรรูปผลิตภัณฑ์จากมะพร้าว งานจักสานจากต้นจาก อาหารพื้นถิ่น ภูมิปัญญาการต่อเรือพื้นบ้านและการอนุรักษ์ระบบนิเวศคลองร้อยสาย ผลจากการดำเนินงานจะนำไปสู่การจัดทำฐานข้อมูลชุมชนและการพัฒนานวัตกรรมชุมชนต้นแบบ เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ การถ่ายทอดภูมิปัญญาสู่เยาวชน และการสร้างมูลค่าเพิ่มจากทรัพยากรท้องถิ่น อันเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืนในอนาคต

ผศ.ดร.ภควดี รักษ์ทอง และคณะผู้วิจัยมหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ดำเนินงานโครงการยุทธศาสตร์ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เรื่อง “การศึกษาศักยภาพและการจัดการมูลฝอยชุมชนแบบมีส่วนร่วมในพื้นที่ชุมชนในบาง จังหวัดสุราษฎร์ธานี” ณม.1 ต.บางใบไม้ อ.เมือง จ.สุราษฎร์ธานี เพื่อสำรวจองค์ประกอบขยะมูลฝอยชุมชนและศึกษาศักยภาพชุมชนในการจัดการขยะมูลฝอยและร่างข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสู่การจัดการที่ยั่งยืน ผลวิจัยพบว่าขยะส่วนใหญ่เป็นขยะทั่วไป (48.75%) ขยะอินทรีย์ (37.50%) ขยะอันตราย (12.5%) และขยะรีไซเคิล (1.25%) มีประเด็นที่น่าชื่นชมประชาชนมีพฤติกรรมคัดแยกขยะรีไซเคิลสูงถึง 91.3% และมีความรู้ระดับสูง แต่ภาพรวมพฤติกรรมการจัดการขยะ ทัศนคติ และการสนับสนุนจากภาครัฐยังอยู่ในระดับปานกลาง การจัดการขยะในพื้นที่มีประเด็นที่สามารถพัฒนาให้ดียิ่งขึ้นได้โดยเฉพาะการแก้ไขทัศนคติของประชาชนที่มองว่าการทิ้งขยะทั่วไป หน้ากากอนามัย และขยะอันตรายมีความยุ่งยาก รวมถึงการขาดกลไกยกย่องผู้ปฏิบัติดี คณะผู้วิจัยจึงนำข้อมูลนี้มาร่างข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย 3 แนวทางที่ทำได้จริง คือ 1) ปรับวิธีจัดการขยะอันตราย หน้ากากอนามัย และขยะทั่วไปให้เข้าใจง่ายและปฏิบัติได้ 2) ต่อยอดธนาคารขยะสู่การจัดการขยะอินทรีย์และขยะเกษตรสร้างรายได้ และ 3) สร้างมาตรการยกย่องครัวเรือนต้นแบบ เพื่อส่งมอบให้ชุมชนใช้ขับเคลื่อนแผนจัดการขยะมูลฝอยชุมชนอย่างยั่งยืน

มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี (มรส.) ขับเคลื่อนโครงการยุทธศาสตร์ 69 เดินหน้ายกระดับเศรษฐกิจฐานราก ส่งทีมนักวิจัยลงพื้นที่ทำงานร่วมกับกลุ่มเกษตรกรตำบลบางใบไม้ อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี ขับเคลื่อนโครงการวิจัย “การจัดการเศษเหลือทางการเกษตรผ่านกระบวนการโลจิสติกส์และโซ่อุปทานเพื่อการสร้างมูลค่าเพิ่มอย่างยั่งยืน” เปลี่ยนขยะเหลือทิ้งทางการเกษตรให้กลายเป็นโอกาสใหม่ของชุมชน งานวิจัยชิ้นนี้มุ่งตอบโจทย์ 3 มิติสำคัญ คือ การศึกษาสภาพปัญหาจริงในปัจจุบัน, วิเคราะห์เส้นทางระบบขนส่งและจัดเก็บ (โลจิสติกส์และโซ่อุปทาน) ของเศษเหลือทางการเกษตรและการเสนอแนวทางสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับเศษเหลือทางการเกษตรโดยทีมนักวิจัยได้ใช้วิธีลงพื้นที่สำรวจและสัมภาษณ์เจาะลึกผู้นำชุมชน เพื่อนำข้อมูลมาออกแบบแนวทางที่ตอบโจทย์วิถีชีวิตของคนในท้องถิ่นอย่างแท้จริง ความสำเร็จของโครงการนี้ ไม่เพียงแต่ช่วยลดปัญหามลพิษในสิ่งแวดล้อม แต่ยังเป็นการวางรากฐาน “เศรษฐกิจหมุนเวียน” ที่จะช่วยสร้างรายได้เสริมที่มั่นคงให้แก่เกษตรกรพร้อมขับเคลื่อนตำบลบางใบไม้สู่การเป็นต้นแบบชุมชนสีเขียวที่เติบโตอย่างยั่งยืนตามแนวทาง SDGs ต่อไป

สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริร่วมกับมหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ดำเนินการประเมินผลโครงการฟื้นฟูและอนุรักษ์ป่าทุ่งทะเลอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่ ซี่งเป็นโครงการในพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้า สิริกิต์ พระบรมราชินินาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงมีพระราชปณิธานในการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติให้คงความอุดมสมบูรณ์ ควบคู่กับการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่อย่างสมดุลและยั่งยืน โดยมีเป้าหมายสำคัญในการฟื้นฟูทรัพยากรป่าไม้ สัตว์ป่า และสัตว์น้ำ ให้กลับคืนสู่ความสมบูรณ์ ตลอดจนรักษาสมดุลของระบบนิเวศในพื้นที่ประมาณ 4,200 ไร่ ภายในเขตห้ามล่าสัตว์ป่าทุ่งทะเล การดำเนินงานของโครงการฯ ตลอดระยะเวลา 30 ปี เป็นการบูรณาการร่วมกันหลายภาคส่วน จึงได้มีได้มีการติดตามและประเมินผลอย่างเป็นระบบในหลายมิติ เพื่อให้ได้ข้อมูลเชิงประจักษ์สำหรับใช้ประกอบการปรับปรุงและพัฒนาการดำเนินงานให้สอดคล้องกับแนวพระราชดำริและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อประชาชน