ชูโมเดลวิศวกรสังคม พลิกฟื้นเศรษฐกิจชุมชนสุราษฎร์ฯ สร้างสรรค์นวัตกรรม “โกโก้ Zero Waste” สู่ความยั่งยืน
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี เดินหน้าขับเคลื่อนองค์ความรู้สู่การพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน ผ่านการดำเนินงานจัดกิจกรรมย่อยภายใต้โครงการห้องเรียนวิศวกรสังคม (ห้องเรียนชุมชน) ในหัวข้อ “จากต้นกล้า สู่ช็อกโกแลตบาร์ : เรื่องราวของโกโก้ Zero Waste” มุ่งเน้นการยกระดับทักษะนักศึกษาและประชาชนในพื้นที่ ให้สามารถแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรและบริหารจัดการขยะเหลือศูนย์ (Zero Waste) เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
กิจกรรมดังกล่าวจัดขึ้นเป็นประจำทุกสัปดาห์ในวันที่ 9, 16, 23 และ 30 มกราคม พ.ศ. 2569 ณ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนโกโก้วิภาวดี อำเภอวิภาวดี จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยมีผู้ช่วยศาสตราจารย์ศราวุธ ทองเนื้อห้า อาจารย์ประจำสาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ เป็นผู้รับผิดชอบและนำทีมลงพื้นที่ถ่ายทอดองค์ความรู้ การดำเนินงานครั้งนี้ได้รับงบประมาณสนับสนุนจำนวนทั้งสิ้น 100,000 บาท โดยมุ่งสร้างกระบวนการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการ (Action Learning) ที่เชื่อมโยงระหว่างนักศึกษาจำนวน 14 คน ร่วมกับผู้เข้าร่วมอบรมและผู้สังเกตการณ์ในชุมชน รวมทั้งสิ้น 30 คน ผ่านหลักสูตรการฝึกอบรมเข้มข้นรวม 18 ชั่วโมงจากวิทยากรผู้เชี่ยวชาญในท้องถิ่น
ไฮไลต์สำคัญของการลงพื้นที่รายสัปดาห์ ประกอบด้วย กระบวนการเรียนรู้ตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ เริ่มต้นจากการคัดสรรสายพันธุ์และดูแลต้นกล้าโกโก้ที่มีคุณภาพ การเรียนรู้เทคนิคการหมักและการตากเมล็ดโกโก้เพื่อสร้างอัตลักษณ์ทางรสชาติ ต่อเนื่องไปสู่ขั้นตอนกระบวนการแปรรูปเมล็ดโกโก้ดิบสู่ช็อกโกแลตบาร์ระดับพรีเมียม (Premium Chocolate Bar) และสิ่งสำคัญที่เป็นหัวใจหลักของกิจกรรมคือ การประยุกต์ใช้แนวคิด “Zero Waste” มาจัดการกับเปลือกเมล็ดโกโก้และส่วนเหลือทิ้งจากกระบวนการผลิต นำมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ทางเลือกใหม่เพื่อลดปริมาณขยะในชุมชนให้เป็นศูนย์
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ศราวุธ ทองเนื้อห้า ผู้รับผิดชอบโครงการ กล่าวว่า “โครงการห้องเรียนวิศวกรสังคมในครั้งนี้ ไม่เพียงแต่ทำให้นักศึกษาได้นำทักษะทางเศรษฐศาสตร์และเครื่องมือวิศวกรสังคมมาปรับใช้ในสถานการณ์จริง แต่ยังเป็นการสร้างพลังร่วมกับกลุ่มวิสาหกิจชุมชนโกโก้วิภาวดี ในการเปลี่ยนต้นทุนทางทรัพยากรท้องถิ่นให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์มูลค่าสูง การยึดหลักแนวคิด Zero Waste จะเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างเข้มแข็งและเติบโตอย่างยั่งยืนไปพร้อมกับสิ่งแวดล้อมที่ดี”
ความสำเร็จเชิงประจักษ์จากการดำเนินโครงการห้องเรียนวิศวกรสังคมในครั้งนี้ ส่งผลเชิงบวกในการสร้าง ‘วิศวกรสังคม’ รุ่นใหม่ที่มีความเข้าใจบริบทท้องถิ่นอย่างลึกซึ้ง พร้อมทั้งช่วยให้กลุ่มวิสาหกิจชุมชนโกโก้วิภาวดีมีแนวทางในการลดขยะและเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์จากโกโก้ได้อย่างเป็นรูปธรรม ถือเป็นโมเดลต้นแบบการบูรณาการองค์ความรู้จากห้องเรียนเพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากและสร้างความยั่งยืนให้แก่ชุมชนอย่างแท้จริง
