มรส. เดินหน้าอนุรักษ์พันธุกรรมมะพร้าว 19 อำเภอ 100 ตัวอย่าง สร้างฐานข้อมูลทรัพยากรท้องถิ่นสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน
ศูนย์ประสานงาน อพ.สธ.-มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ดำเนินโครงการ “อนุรักษ์พันธุกรรมมะพร้าวจังหวัดสุราษฎร์ธานีอย่างยั่งยืน” ภายใต้แผนงานมหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 โดยมี ดร.รัชฎาพร ไทยเกิด เป็นผู้รับผิดชอบโครงการ ร่วมกับคณาจารย์ นักวิจัย นักศึกษาหลักสูตรพืชศาสตร์ เกษตรกร และภาคีเครือข่ายในพื้นที่สำรวจ รวบรวม และศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรมของมะพร้าวในจังหวัดสุราษฎร์ธานี
การดำเนินงานครั้งนี้ครอบคลุมพื้นที่ปลูกมะพร้าวทั้ง 19 อำเภอของจังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยคณะผู้ดำเนินโครงการได้ลงพื้นที่สำรวจและเก็บข้อมูลลักษณะทางพฤกษศาสตร์ บันทึกพิกัดด้วยระบบ GPS สัมภาษณ์เกษตรกรเกี่ยวกับการใช้ประโยชน์จากมะพร้าว พร้อมเก็บตัวอย่างใบมะพร้าวจำนวน 100 ตัวอย่าง เพื่อนำไปวิเคราะห์ความหลากหลายทางพันธุกรรมด้วยเทคนิคชีววิทยาระดับโมเลกุล และจัดทำฐานข้อมูลทรัพยากรพันธุกรรมมะพร้าวของจังหวัด
ผลการดำเนินงานพบว่า สามารถสำรวจและรวบรวมข้อมูลสายพันธุ์มะพร้าวได้ 14 ชนิด วิเคราะห์ตัวอย่างพันธุกรรมได้ครบ 100 ตัวอย่าง และจัดทำฐานข้อมูลรวมถึงสื่อประชาสัมพันธ์ด้านทรัพยากรพันธุกรรมมะพร้าวสำเร็จตามเป้าหมาย ส่งผลให้เกิดองค์ความรู้ที่สามารถนำไปใช้ในการศึกษา วิจัย การเรียนการสอน การอนุรักษ์ และการพัฒนาพันธุ์มะพร้าวในอนาคต
ในการดำเนินโครงการยังช่วยสร้างความตระหนักรู้แก่เกษตรกร ชุมชน และนักศึกษาเกี่ยวกับความสำคัญของการอนุรักษ์ทรัพยากรพันธุกรรมพืช ตลอดจนส่งเสริมความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชน ในการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรชีวภาพอย่างยั่งยืน อันเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจฐานชีวภาพและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในจังหวัด สุราษฎร์ธานีต่อไป ซึ่งโครงการดังกล่าวมีส่วนสนับสนุน SDG 1: ขจัดความยากจน (No Poverty) ผ่านการเพิ่มศักยภาพของเกษตรกร ลดความเสี่ยงจากการสูญเสียพันธุ์มะพร้าว และสร้างโอกาสในการเพิ่มรายได้จากการใช้ประโยชน์ทรัพยากรพันธุกรรมและการแปรรูปผลิตภัณฑ์มะพร้าว ซึ่งช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตและความมั่นคงทางเศรษฐกิจของครัวเรือนเกษตรกร โครงการยังสอดคล้องกับ SDG 2: ขจัดความหิวโหย (Zero Hunger) โดยการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชและส่งเสริมระบบการเกษตรที่ยั่งยืน ช่วยรักษาความมั่นคงทางอาหาร เพิ่มความหลากหลายของทรัพยากรพันธุกรรม และสนับสนุนการผลิตอาหารที่มีคุณภาพ รองรับการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศในอนาคต
การดำเนินงานครั้งนี้สะท้อนถึงความร่วมมือของหน่วยงานภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคประชาชน ในการอนุรักษ์ทรัพยากรท้องถิ่น ควบคู่กับการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากและการสร้างความมั่นคงทางอาหาร เพื่อให้การใช้ประโยชน์จากมะพร้าวเกิดความยั่งยืน และส่งต่อทรัพยากรอันทรงคุณค่าสู่คนรุ่นต่อไป ตามแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทยและประชาคมโลก
