สาขาวิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี จัดโครงการพัฒนาศักยภาพนักศึกษา อบรมเชิงวิชาการเรื่อง “ภาษากับอำนาจ: บทบาทของวาทกรรมต่อสังคม”

SDG 16 สังคมสงบสุข ยุติธรรม ไม่แบ่งแยก (Peace, justice and strong institutions)

โครงการพัฒนาศักยภาพนักศึกษา อบรมเชิงวิชาการเรื่อง “ภาษากับอำนาจ: บทบาทของวาทกรรมต่อสังคม”

สาขาวิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี จัดโครงการพัฒนาศักยภาพนักศึกษา อบรมเชิงวิชาการเรื่อง “ภาษากับอำนาจ: บทบาทของวาทกรรมต่อสังคม” เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2569 ณ ห้อง SM8 โดยมุ่งเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่าง “ภาษา” และ “อำนาจ” ตลอดจนบทบาทของวาทกรรมในการกำหนดความหมาย ความคิด และโครงสร้างทางสังคม อันเป็นพื้นฐานสำคัญของการสร้างสังคมที่สงบสุข เป็นธรรม และไม่แบ่งแยก สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDG 16: Peace, Justice and Strong Institutions)

พิธีเปิดได้รับเกียรติจาก ผู้ช่วยศาสตราจารย์ธาตรี คำแหง คณบดีคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มอบหมายให้ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ณัฐดนัย พยัฆพันธ์ รองคณบดีฝ่ายยุทธศาสตร์และทรัพยากรมนุษย์ เป็นประธานในพิธีเปิด โดยได้กล่าวเน้นย้ำถึงความสำคัญของการศึกษาภาษาในมิติที่ลึกซึ้งมากกว่าการสื่อสารทั่วไป หากแต่เป็นกลไกสำคัญที่สะท้อนโครงสร้างอำนาจ ความยุติธรรม และความสัมพันธ์เชิงสถาบันในสังคม การเข้าใจภาษาอย่างมีวิจารณญาณจึงเป็นพื้นฐานของการสร้างพลเมืองที่ตระหนักรู้สิทธิ หน้าที่ และความเสมอภาค

การบรรยายครั้งนี้ได้รับเกียรติจาก ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุนทรี โชติดิลก อาจารย์ภาควิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร เป็นวิทยากรถ่ายทอดองค์ความรู้ โดยแบ่งเนื้อหาออกเป็น 2 หัวข้อสำคัญ

หัวข้อแรก “ภาษาในฐานะเครื่องมือของอำนาจและการครอบงำทางสังคม และวาทกรรมกับการสร้างความหมายทางสังคม” มุ่งวิเคราะห์บทบาทของภาษาในฐานะกลไกที่เชื่อมโยงกับโครงสร้างอำนาจ การสร้างความจริงทางสังคม และกระบวนการกำหนดความหมายผ่านวาทกรรมในบริบทต่าง ๆ ทั้งในระดับสถาบันและชีวิตประจำวัน ซึ่งช่วยให้นักศึกษาตระหนักถึงความสำคัญของการใช้ภาษาอย่างรับผิดชอบ และเข้าใจว่าการผลิตหรือเผยแพร่วาทกรรมที่ไม่เป็นธรรมอาจนำไปสู่ความเหลื่อมล้ำ ความขัดแย้ง และการแบ่งแยกในสังคม

หัวข้อที่สอง “การใช้ภาษาในการกำหนดกรอบความคิด ความเชื่อ และอัตลักษณ์ และวาทกรรมทางการเมือง การศึกษา และสื่อมวลชน” เน้นให้เห็นถึงบทบาทของภาษาในการกำหนดกรอบความคิด (framing) และการผลิตซ้ำอำนาจผ่านพื้นที่สาธารณะต่าง ๆ อันเป็นกลไกสำคัญของสถาบันทางสังคม การเรียนรู้ประเด็นดังกล่าวช่วยเสริมสร้างความเข้าใจต่อกระบวนการทำงานของสถาบัน และส่งเสริมการมีส่วนร่วมอย่างสร้างสรรค์บนพื้นฐานของเหตุผล ความเคารพ และความเสมอภาค

บรรยากาศการอบรมเป็นไปอย่างเข้มข้น เปิดพื้นที่ให้นักศึกษาได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็น ตั้งคำถาม และฝึกวิเคราะห์กรณีศึกษาจากสถานการณ์ร่วมสมัย อันช่วยพัฒนาทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ และความสามารถในการประเมินข้อมูลข่าวสารอย่างรอบด้าน ซึ่งเป็นทักษะสำคัญของพลเมืองในสังคมประชาธิปไตย

โครงการดังกล่าวสะท้อนบทบาทของศาสตร์ทางมนุษยศาสตร์ในการสนับสนุนเป้าหมาย SDG 16 อย่างเป็นรูปธรรม โดยมุ่งสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับความยุติธรรม ความโปร่งใส และความรับผิดชอบในระดับบุคคลและสถาบัน ตลอดจนปลูกฝังแนวคิดการอยู่ร่วมกันอย่างเคารพในความหลากหลาย อันเป็นรากฐานของสังคมที่สงบสุข เข้มแข็ง และไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง.