ศูนย์ประสานงาน อพ.สธ.-มรส. เดินหน้าพัฒนาสุขภาวะชุมชนตำบลด่านสวีต่อเนื่อง 9 ปี สร้างต้นแบบการดูแลสุขภาพและนวัตกรรมชุมชนสู่ความยั่งยืน

มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี โดยศูนย์ประสานงาน อพ.สธ.-มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ตำบลด่านสวี อำเภอสวี จังหวัดชุมพร อย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี พ.ศ. 2561 จนถึงปัจจุบัน ผ่านการบูรณาการงานบริการวิชาการ งานวิจัย และการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อยกระดับสุขภาวะของประชาชน สร้างความเข้มแข็งของชุมชน และพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากบนพื้นฐานของศักยภาพท้องถิ่น

การดำเนินงานเริ่มต้นจากการลงพื้นที่ศึกษาสถานการณ์และประเมินปัญหาสุขภาพของชุมชน พร้อมจัดเวทีประชาคมเพื่อรับฟังความคิดเห็นและความต้องการของประชาชน ทำให้มหาวิทยาลัยได้รับข้อมูลพื้นฐานที่สะท้อนบริบทของพื้นที่อย่างรอบด้าน และสามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลสำคัญในการออกแบบกิจกรรมพัฒนาชุมชนให้สอดคล้องกับปัญหาและความต้องการที่แท้จริง

แม้ในช่วงปี พ.ศ. 2562–2563 ประเทศไทยจะเผชิญกับสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 แต่คณะทำงานยังคงประสานความร่วมมือกับชุมชนและลงพื้นที่เก็บข้อมูลสุขภาพอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ความสัมพันธ์ระหว่างมหาวิทยาลัยกับชุมชนดำเนินไปอย่างมั่นคง และสามารถติดตามสถานการณ์ด้านสุขภาพของประชาชนได้อย่างต่อเนื่อง

จากการวิเคราะห์ข้อมูลในปี พ.ศ. 2564 พบว่า ประชาชนในพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นวัยผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ โดยมีปัญหาสุขภาพสำคัญ ได้แก่ ภาวะไขมันในเลือดสูง ความดันโลหิตสูง และโรคเบาหวาน ซึ่งเป็นข้อมูลเชิงประจักษ์ที่นำไปสู่การออกแบบโครงการและกิจกรรมด้านการส่งเสริมสุขภาพอย่างตรงประเด็น

ต่อมาในปี พ.ศ. 2565 มหาวิทยาลัยได้ส่งเสริมการแปรรูปผลิตภัณฑ์อาหารจากวัตถุดิบในพื้นที่ ได้แก่ มะพร้าวอบแห้ง และปลาสมุนไพร เพื่อสร้างทางเลือกด้านอาหารเพื่อสุขภาพ ควบคู่กับการเพิ่มโอกาสในการสร้างรายได้แก่ชุมชนจากทรัพยากรท้องถิ่น

ในปี พ.ศ. 2566 ได้ดำเนินโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตและยกระดับเศรษฐกิจฐานรากตำบลด่านสวี ผ่านกิจกรรมปรับพฤติกรรมสุขภาพในวัยผู้ใหญ่ จนเกิด คู่มือปรับพฤติกรรมสุขภาพ ซึ่งกลายเป็นต้นแบบสำหรับการส่งเสริมสุขภาพของชุมชน

ปี พ.ศ. 2567 มหาวิทยาลัยได้ต่อยอดองค์ความรู้ โดยขยายการดำเนินงานเป็น 4 กิจกรรม ได้แก่ การปฐมพยาบาลเบื้องต้น การป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) การสร้างแกนนำนักเรียน “ภาษารัก” และการปรับพฤติกรรมสุขภาพในวัยผู้ใหญ่ พร้อมนำคู่มือปรับพฤติกรรมสุขภาพไปใช้ในการดำเนินกิจกรรมอย่างเป็นรูปธรรม

สำหรับปี พ.ศ. 2568 ได้ดำเนินโครงการเสริมสร้างพลังสุขภาพชุมชนด่านสวี ผ่านกิจกรรม EMS Walk Rally และ NCDs ป้องกันได้ ซึ่งนำไปสู่การพัฒนานวัตกรรมเพื่อการดูแลความปลอดภัยในชุมชน จำนวน 2 ผลงาน ได้แก่ แพช่วยชีวิต สำหรับช่วยเหลือผู้ประสบเหตุทางน้ำที่หมดสติ และ ถังปลอดภัย สำหรับช่วยเหลือผู้ประสบเหตุทางน้ำที่ยังมีสติให้สามารถเข้าถึงพื้นที่ปลอดภัยได้ นอกจากนี้ ชุมชนยังนำคู่มือปรับพฤติกรรมสุขภาพไปใช้ติดตามและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนอย่างต่อเนื่อง จนสามารถต่อยอดจัดทำโครงการของตนเองและได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) จำนวน 80,000 บาท

ในปี พ.ศ. 2569 ชุมชนยังคงสานต่อการดำเนินงานด้านการป้องกันโรค NCDs โดยใช้คู่มือปรับพฤติกรรมสุขภาพเป็นเครื่องมือหลักในการติดตามภาวะสุขภาพของประชาชน พร้อมทั้งได้รับการสนับสนุนงบประมาณจาก สสส. เพิ่มเป็น 120,000 บาท เพื่อขยายผลการดำเนินงานและสร้างความยั่งยืนของระบบดูแลสุขภาพในระดับชุมชน

การดำเนินงานตลอดระยะเวลา 9 ปี สะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานีในการเป็นมหาวิทยาลัยเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ที่บูรณาการองค์ความรู้ด้านวิชาการ การวิจัย และการบริการวิชาการ ร่วมกับการมีส่วนร่วมของชุมชน จนเกิดการพัฒนาสุขภาวะ นวัตกรรมชุมชน และการพึ่งพาตนเอง อันนำไปสู่การยกระดับคุณภาพชีวิตและการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน