คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มรส. สร้างสรรค์ “ยอยกตะวัน” ต้นแบบศิลปะการแสดงเพื่อพัฒนาชุมชน ยกระดับการท่องเที่ยวบึงขุนทะเลสู่ความยั่งยืน

SDG 4 การศึกษาที่เท่าเทียม (Quality education)

SDG 8 การจ้างงานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ (Decent work and economic growth)

SDG 9 อุตสาหกรรม นวัตกรรม โครงสร้างพื้นฐาน (Industry, innovation, and infrastructure)

SDG 11 การพัฒนาเมืองและถิ่นฐานมนุษย์อย่างยั่งยืน (Sustainable cities and communities)

SDG 17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (Partnerships for the goals)

คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มรส. สร้างสรรค์ “ยอยกตะวัน” ต้นแบบศิลปะการแสดงเพื่อพัฒนาชุมชน ยกระดับการท่องเที่ยวบึงขุนทะเลสู่ความยั่งยืนตามแนวทาง SDGs

คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี โดยกลุ่มวิชานาฏศิลป์ ขับเคลื่อนโครงการ “ผลงานสร้างสรรค์ด้านศิลปะการแสดง ชุด ‘ยอยกตะวัน’ เพื่อยกระดับการท่องเที่ยวบึงขุนทะเล ตำบลขุนทะเล จังหวัดสุราษฎร์ธานี” ด้วยการบูรณาการการเรียนการสอน การบริการวิชาการ และการพัฒนาท้องถิ่นเข้าด้วยกัน โดยใช้ทุนทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นฐานในการสร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อชุมชน จนเกิดเป็นแนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice) ที่สามารถสร้างคุณค่าทั้งด้านการศึกษา วัฒนธรรม เศรษฐกิจ และการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs)

โครงการมีจุดเริ่มต้นจากการตระหนักถึงศักยภาพของบึงขุนทะเลในฐานะแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติและวัฒนธรรมของจังหวัดสุราษฎร์ธานี แต่ยังขาดสื่อสร้างสรรค์ที่สามารถถ่ายทอดอัตลักษณ์ของชุมชนสู่สาธารณชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ สาขาวิชานาฏศิลป์ศึกษาจึงนำองค์ความรู้ด้านศิลปะการแสดงมาบูรณาการกับการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน (Community-based Learning) การเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และการเรียนรู้เพื่อรับใช้สังคม (Service-Learning) ร่วมออกแบบการแสดงชุด “ยอยกตะวัน” เพื่อถ่ายทอดวิถีชีวิต ภูมิปัญญา และอัตลักษณ์ของชุมชนบึงขุนทะเล พร้อมยกระดับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม สร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่เศรษฐกิจฐานราก และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของคนทุกช่วงวัยในการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมของท้องถิ่น

การดำเนินงานใช้กระบวนการ “วิศวกรสังคม (Social Engineer)” เป็นกลไกสำคัญในการพัฒนานักศึกษาและสร้างความร่วมมือกับชุมชน โดยนักศึกษาจำนวน 21 คน จากรายวิชา GED2104 ร้องรำทำเพลง ได้ลงพื้นที่สำรวจข้อมูล วิเคราะห์บริบทของชุมชน และประสานการทำงานร่วมกับเทศบาลตำบลขุนทะเล โรงเรียนองค์การบริหารส่วนจังหวัดบ้านดอนเกลี้ยง กลุ่มประมงพื้นบ้าน ชมรมผู้สูงอายุ และปราชญ์ชาวบ้าน เพื่อร่วมกันออกแบบการแสดง ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านศิลปวัฒนธรรม และพัฒนาสื่อดิจิทัลสำหรับการเรียนรู้และประชาสัมพันธ์ชุมชน อาจารย์ผู้สอนทำหน้าที่เป็น Facilitator และ Coach เปิดโอกาสให้นักศึกษาเป็นเจ้าของกระบวนการเรียนรู้ ขณะที่ชุมชนมีบทบาทเป็นผู้ร่วมคิด ร่วมสร้างสรรค์ และร่วมพัฒนานวัตกรรม ส่งผลให้เกิดการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงองค์ความรู้ทางวิชาการกับความต้องการของพื้นที่อย่างแท้จริง

ผลลัพธ์ของโครงการสะท้อนให้เห็นถึงความสำเร็จในหลายมิติ โดยสอดคล้องกับ SDG 4 การศึกษาที่มีคุณภาพ (Quality Education) ผ่านการพัฒนาทักษะวิศวกรสังคมทั้งด้านการคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร การประสานงาน และการสร้างนวัตกรรมจากการเรียนรู้แบบ Active Learning และ Project-Based Learning พร้อมทั้งถ่ายทอดองค์ความรู้สู่เยาวชนในพื้นที่จนเกิด “โมเดลเยาวชนต้นแบบผู้สืบสานภูมิปัญญา” ที่สามารถสืบทอดการแสดงชุด “ยอยกตะวัน” ได้อย่างต่อเนื่อง

ในด้าน SDG 8 การจ้างงานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ (Decent Work and Economic Growth) โครงการได้ยกระดับการแสดงชุด “ยอยกตะวัน” ให้เป็น Soft Power ของชุมชน ช่วยส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม เพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจแก่กลุ่มประมงพื้นบ้าน ผู้ประกอบการท่องเที่ยว และร้านค้าในพื้นที่ พร้อมสร้างมูลค่าเพิ่มจากทุนทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม

นอกจากนี้ โครงการยังตอบสนองต่อ SDG 11 เมืองและชุมชนที่ยั่งยืน (Sustainable Cities and Communities) ด้วยการอนุรักษ์และสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมผ่านการสร้างสรรค์ชุดการแสดง “ยอยกตะวัน” ควบคู่กับการพัฒนาสื่อดิจิทัล ได้แก่ E-Book คลังวิดีโอบน YouTube และระบบ QR Code เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ถาวรที่ประชาชนสามารถเข้าถึงได้ทุกที่ทุกเวลา อีกทั้งยังสอดคล้องกับ SDG 9 อุตสาหกรรม นวัตกรรม และโครงสร้างพื้นฐาน (Industry, Innovation and Infrastructure) จากการพัฒนานวัตกรรมสื่อการเรียนรู้ดิจิทัลที่ช่วยขยายโอกาสในการเข้าถึงองค์ความรู้ด้านศิลปวัฒนธรรม และวางรากฐานสู่การพัฒนาคลังข้อมูลดิจิทัลเพื่อการเรียนรู้ในอนาคต

ความสำเร็จของโครงการยังเกิดจากการบูรณาการความร่วมมือของทุกภาคส่วน อันสอดคล้องกับ SDG 17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (Partnerships for the Goals) โดยมีเครือข่ายความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย เทศบาลตำบลขุนทะเล โรงเรียนองค์การบริหารส่วนจังหวัดบ้านดอนเกลี้ยง กลุ่มประมงพื้นบ้าน ชมรมผู้สูงอายุ ปราชญ์ชาวบ้าน และสื่อมวลชน ร่วมกันขับเคลื่อนการอนุรักษ์และเผยแพร่ทุนทางวัฒนธรรมของชุมชนให้เกิดประโยชน์อย่างต่อเนื่อง

โครงการ “ผลงานสร้างสรรค์ด้านศิลปะการแสดง ชุด ‘ยอยกตะวัน’ เพื่อยกระดับการท่องเที่ยวบึงขุนทะเล” จึงเป็นต้นแบบของการบูรณาการการเรียนการสอน งานบริการวิชาการ และการพัฒนาท้องถิ่นผ่านกระบวนการวิศวกรสังคมได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถเปลี่ยนทุนทางวัฒนธรรมให้เป็นนวัตกรรมสร้างสรรค์ที่ก่อให้เกิดคุณค่าทางการศึกษา เศรษฐกิจ และสังคม พร้อมยกระดับศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและสร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชนอย่างยั่งยืน อันสะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานีในฐานะ มหาวิทยาลัยเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ที่ขับเคลื่อนองค์ความรู้สู่การสร้างคุณค่าร่วมกับสังคมและการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนอย่างเป็นรูปธรรม