นักศึกษาสาธารณสุข มรส. ลงพื้นที่บ้านดอนกลาง พัฒนา “ลูกชิ้น-ทอดมันสมุนไพรปลาซา” ชูภูมิปัญญาชาวมุสลิม สู้โรค NCDs
เมื่อวันที่ 22–23 สิงหาคม 2569 นักศึกษาสาธารณสุขชุมชน ได้ลงพื้นที่ร่วมกับประชาชนในชุมชนบ้านดอนกลาง ตำบลท่าทองใหม่ อำเภอกาญจนดิษฐ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี จัดกิจกรรม “การพัฒนาตำรับอาหารสุขภาพ ลูกชิ้นและทอดมันสมุนไพรปลาซา สำหรับผู้ป่วยโรค NCDs จากภูมิปัญญาท้องถิ่นชาวมุสลิม” ภายใต้โครงการพัฒนาทักษะด้วยกระบวนการวิศวกรสังคม มุ่งเปิดโอกาสให้คนในชุมชนและนักศึกษาได้ร่วมเรียนรู้ ถ่ายทอดองค์ความรู้ และเข้าถึงนวัตกรรมสุขภาพอย่าง เท่าเทียม
กิจกรรมนี้จัดขึ้นเพื่อนำ “ปลาซา” วัตถุดิบพื้นบ้านสำคัญจากอ่าวบ้านดอน มาสร้างมูลค่าเพิ่มโดยผสานกับภูมิปัญญาวิถีมุสลิมและหลักสุขภาพ 3อ. 2ส. เพื่อสร้างสรรค์เมนูอาหารลดโซเดียมที่เหมาะสมกับผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) กิจกรรมดังกล่าวยังร่วมขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน หรือ SDG ในหลายด้าน ทั้ง SDG 3 (สุขภาพดี), SDG 4 (การศึกษาคุณภาพ), SDG 8 (เศรษฐกิจชุมชน) และ SDG 12 (การบริโภคยั่งยืน) พร้อมทั้งปลูกฝัง การเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและเศรษฐกิจของชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม
กระบวนการทำงานมุ่งเน้นการปฏิบัติตามแนวทางวิศวกรสังคมอย่างเป็นระบบ ได้แก่:
- ผสานสมุนไพรท้องถิ่น: นำปลาซามาผสมผสานกับสมุนไพร เช่น กระชาย ขิง ตะไคร้ โหระพา และใบเหลียง เพื่อพัฒนาเป็นลูกชิ้นปลาซา 2 สูตรสุขภาพลดโซเดียม
- ต่อยอดนวัตกรรม: นำลูกชิ้นปลาซามาผสมผสานกับพริกแกงเฉพาะของชาวมุสลิม จนได้เป็น “ทอดมันสมุนไพรปลาซา” เมนูใหม่ที่ขยายผลมาจากสูตรลูกชิ้นเดิมในปี 2568
- ประเมินและพัฒนา: ทำการประเมินคุณภาพทางประสาทสัมผัสร่วมกับคนในชุมชน เพื่อนำข้อคิดเห็นไปปรับปรุงรสชาติให้ตรงความต้องการของผู้บริโภค
การลงมือปฏิบัติจริงในครั้งนี้ช่วยฝึกฝนทักษะ lifelong learning และ Upskill/Reskill ด้านการคิดวิเคราะห์และการสร้างนวัตกรรมแก่นักศึกษาผ่านกระบวนการวิศวกรสังคม
การลงพื้นที่พัฒนาตำรับอาหารสุขภาพจากปลาซาในครั้งนี้ ถือเป็นต้นแบบ “โมเดลนวัตกรรมเพื่อแก้ปัญหาชุมชน” ที่นำทรัพยากรท้องถิ่นและภูมิปัญญาชาวมุสลิมมาประยุกต์ใช้ได้อย่างทรงคุณค่า ไม่เพียงแต่ช่วยสร้างทางเลือกสุขภาพให้แก่ผู้ป่วย NCDs แต่ยังต่อยอดสู่การสร้างอาชีพ เพิ่มรายได้ และสร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชนบ้านดอนกลางได้อย่างยั่งยืน
