น้องฮิลใจ สื่อสุขภาพเพื่อผู้สูงวัย“ร่วมส่งเสริมให้ผู้เฒ่ามีหลอดเลือดสดใส หัวใจแข็งแรง”
คนสุราษฎร์ Healthy ด้วยนวัตกรรม 4DEDE ชีวีปลอดภัย ห่างไกล Stroke
จากห้องเรียนวิศวกรสังคม สู่ “น้องฮิลใจ” พลังรักลูกหลาน ดูแลหัวใจและหลอดเลือดผู้สูงวัย
คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ขับเคลื่อนพันธกิจ “ราชภัฏรับใช้ท้องถิ่น” ผ่านความร่วมมือของภาคีเครือข่ายในชุมชน ได้แก่ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ผู้นำชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้สูงอายุ ครอบครัว และนักศึกษา ภายใต้กระบวนการเรียนรู้ใน “ห้องเรียนวิศวกรสังคม” เพื่อร่วมกันพัฒนานวัตกรรมสุขภาพชุมชน “4DEDE” ตามแนวคิด “Healthy ทุกวัน ฉานไม่มีวันเป็น Stroke”
นวัตกรรม 4DEDE เกิดจากการศึกษาปัญหาสุขภาพของชุมชนอย่างมีส่วนร่วม โดยทุกภาคส่วนร่วมคิด ร่วมออกแบบ ร่วมดำเนินงาน และร่วมประเมินผล จนเกิดเป็นรูปแบบการส่งเสริมสุขภาพที่สอดคล้องกับบริบทของคนสุราษฎร์ สามารถนำไปใช้ได้จริงและขยายผลได้อย่างยั่งยืน
นวัตกรรม 4DEDE เป็นแนวทางการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ 4 ด้าน ได้แก่ Drink (ดื่มน้ำอย่างเหมาะสม) Exercise (ออกกำลังกายสม่ำเสมอ) Deep Breathing (ฝึกหายใจเพื่อลดความเครียดและเสริมสร้างสุขภาพหัวใจและหลอดเลือด) และ Eat (รับประทานอาหารลดหวาน มัน เค็ม) เพื่อควบคุมความดันโลหิตและลดความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมองในผู้สูงอายุ
จุดเด่นสำคัญของโครงการ คือ การนำทุนทางวัฒนธรรมของภาคใต้ ได้แก่ มโนราห์และจังหวะตะลุง มาประยุกต์เป็นกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพ สร้างความสนุกสนาน ความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ท้องถิ่น และกระตุ้นการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุ ครอบครัว และชุมชนในการดูแลสุขภาพร่วมกัน
นอกจากนี้ ยังได้พัฒนา “น้องฮิลใจ” หุ่นต้นแบบและสื่อสร้างแรงจูงใจด้านสุขภาพ ทำหน้าที่เป็นตัวแทนแห่งความรัก ความห่วงใย และกำลังใจจากลูกหลานสู่ผู้สูงอายุ คอยส่งเสริมให้ปฏิบัติตามแนวทาง 4DEDE อย่างต่อเนื่อง พร้อมเชื่อมโยงบทบาทของครอบครัวให้เข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลสุขภาพผู้สูงวัยมากยิ่งขึ้น
การดำเนินงานดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงพลังของความร่วมมือระหว่างสถาบันการศึกษา บุคลากรสาธารณสุข อสม. ผู้นำชุมชน และครอบครัว ที่ร่วมกันสร้างการเปลี่ยนแปลงด้านสุขภาพในระดับชุมชน ส่งผลให้ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม สามารถควบคุมความดันโลหิตได้ดีขึ้น ลดปัจจัยเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมอง มีหลอดเลือดสดใส หัวใจแข็งแรง และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอย่างยั่งยืน นวัตกรรม 4DEDE ที่ถ่ายทอดผ่าน “น้องฮิลใจ” จึงเป็นตัวอย่างของการบูรณาการองค์ความรู้ทางการพยาบาล ภูมิปัญญาท้องถิ่น พลังครอบครัว และเครือข่ายชุมชน ภายใต้แนวคิด “หุ้นส่วนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน” ที่ร่วมกันสร้างสุขภาวะที่ดีให้แก่ผู้สูงอายุ และขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม
