พลิกโฉมห้องเรียนสู่พื้นที่ปลอดภัยทางจิตใจ! ศูนย์ประสานงาน อพ.สธ.-มรส. ขับเคลื่อนโครงการ “พัฒนาระบบดูแลใจของโรงเรียนพื้นที่ด่านสวี” หนุนพลังครูและนักศึกษาถักทอสายใยความเข้าใจ สู่สุขภาวะจิตที่ยั่งยืน

การพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืนไม่สามารถเกิดขึ้นได้หากละเลย “สุขภาพจิตใจ” ของบุคคลในสังคม โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและเยาวชนซึ่งเป็นทรัพยากรสำคัญของประเทศ ด้วยเหตุนี้ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี โดยศูนย์ประสานงาน อพ.สธ.-มรส. จึงได้ดำเนินโครงการ “พัฒนาระบบดูแลใจของโรงเรียนพื้นที่ด่านสวี”

โครงการนี้แบ่งการดำเนินงานออกเป็น 4 กิจกรรมหลัก เริ่มต้นด้วยการ ประชุมพัฒนาแนวทางระบบดูแลใจในโรงเรียน ซึ่งจัดขึ้นที่โรงเรียนวัดถ้ำเขาล้านและโรงเรียนวัดท้องตม โดยมีครูเข้าร่วมจากทั้งสองโรงเรียน รวมจำนวน 8 คน กิจกรรมดังกล่าวเป็นเวทีสำคัญในการเปิดพื้นที่ให้ครูได้สะท้อนปัญหา ความท้าทาย และความต้องการที่แท้จริงในการดูแลจิตใจของนักเรียนภายในโรงเรียน รวมถึงร่วมกันออกแบบแนวทางที่เหมาะสมกับบริบทของแต่ละโรงเรียน ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างระบบที่ยึดโยงกับพื้นที่จริง จากนั้นจึงจัดกิจกรรม อบรมแกนนำครูด้านการดูแลใจตนเองและผู้อื่นโดยใช้ “ภาษารัก” ณ โรงเรียนด่านสวีวิทยา โดยยังคงมุ่งเป้าครูจากโรงเรียนวัดถ้ำเขาล้านและโรงเรียนวัดท้องตม รวมทั้งสิ้น 8 คน การอบรมในครั้งนี้ไม่ได้มุ่งเน้นเฉพาะทฤษฎีหรือข้อมูลวิชาการเท่านั้น แต่เน้นการลงมือปฏิบัติ การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ และการฝึกฝนทักษะด้านอารมณ์ โดยใช้ “ภาษารัก” เป็นเครื่องมือในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีต่อทั้งตนเองและผู้อื่น เพื่อให้ครูสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการสื่อสารกับนักเรียนในชีวิตประจำวันได้อย่างอ่อนโยนและเข้าอกเข้าใจ เพื่อให้การดูแลใจเกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมและต่อเนื่อง โรงเรียนทั้งสองแห่งจึงได้ร่วมกันดำเนินกิจกรรม พัฒนาแหล่งเรียนรู้ระบบดูแลใจของโรงเรียน ซึ่งมีครูจากทั้งสองโรงเรียนเข้าร่วม 8 คน ร่วมกับนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานีจำนวน 23 คน และอาจารย์ผู้รับผิดชอบโครงการอีก 1 คน รวมทั้งสิ้น 32 คน กิจกรรมนี้นำไปสู่การสร้างสื่อการเรียนรู้ พื้นที่สุขใจ และมุมแห่งการผ่อนคลายภายในโรงเรียน อาทิ บอร์ดนิทรรศการเกี่ยวกับการดูแลใจ มุมกิจกรรมศิลปะบำบัด มุมนิทานสร้างพลังใจ รวมถึงการจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมให้นักเรียนได้ฝึกทักษะการเข้าใจตนเองและผู้อื่นอย่างสนุกสนาน หลังจากดำเนินโครงการแล้วเสร็จ ได้มีการจัดกิจกรรม ติดตามและประเมินผลโครงการ โดยลงพื้นที่ที่โรงเรียนวัดถ้ำเขาล้าน โรงเรียนวัดท้องตม และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลด่านสวี มีครูจากสองโรงเรียนเข้าร่วมรวม 8 คน การติดตามประเมินผลมุ่งเน้นการฟังเสียงสะท้อนจากผู้เข้าร่วม การสังเกตการเปลี่ยนแปลงภายในโรงเรียน และการประเมินศักยภาพของครูในการนำแนวคิดการดูแลใจไปใช้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งผลที่ได้สะท้อนให้เห็นว่า ครูมีความตระหนักรู้ด้านสุขภาพจิตเพิ่มขึ้น มีความมั่นใจในการดูแลใจตนเองและนักเรียน และเริ่มต้นสร้างวัฒนธรรมใหม่ของโรงเรียนที่ใส่ใจ “หัวใจ” มากขึ้น

ผลจากโครงการครั้งนี้ไม่เพียงแต่ก่อให้เกิดการพัฒนาเชิงระบบในโรงเรียนเป้าหมายเท่านั้น แต่ยังเป็นโอกาสให้นักศึกษามหาวิทยาลัยได้เรียนรู้การทำงานร่วมกับชุมชนอย่างแท้จริง ฝึกฝนทักษะการสื่อสาร การออกแบบกิจกรรม และการวิเคราะห์ปัญหาในพื้นที่จริง ซึ่งล้วนเป็นประสบการณ์สำคัญที่เสริมสร้างจิตสาธารณะและความเป็นพลเมืองที่รับผิดชอบต่อสังคม อย่างไรก็ตาม เพื่อให้ระบบดูแลใจของโรงเรียนเติบโตอย่างยั่งยืน โครงการนี้ยังเสนอแนะให้มีการจัดอบรมเพิ่มเติมสำหรับครูและบุคลากรกลุ่มอื่น ๆ ในโรงเรียน พร้อมทั้งสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับหน่วยงานด้านสุขภาพจิตในพื้นที่ เพื่อให้การดูแลใจไม่เป็นเพียงแค่กิจกรรมชั่วคราว แต่กลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมโรงเรียนในระยะยาว กล่าวโดยสรุป โครงการพัฒนาระบบดูแลใจของโรงเรียนพื้นที่ด่านสวี ได้แสดงให้เห็นว่า “หัวใจของการพัฒนา” ไม่ได้อยู่แค่ที่โครงสร้างหรือทรัพยากรภายนอก แต่อยู่ที่การสร้างพื้นที่ปลอดภัยทางจิตใจให้เกิดขึ้นในโรงเรียน และการส่งต่อพลังใจจากครูสู่เด็กอย่างอ่อนโยนและเข้าใจ ซึ่งจะเป็นรากฐานสำคัญของการเติบโตของเด็กและชุมชนในอนาคต