น้อมนำศาสตร์พระราชา สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน! มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ขับเคลื่อน 6 ศูนย์เรียนรู้ 3 จังหวัด สร้าง “คน-ชุมชนต้นแบบ” พึ่งพาตนเองได้แท้จริง

การน้อมนำ “ศาสตร์พระราชา” มาประยุกต์ใช้ในบริบทของการพัฒนาท้องถิ่น ไม่เพียงเป็นการสืบสานแนวพระราชดำริ แต่ยังเป็นการปลุกพลังชุมชนให้ลุกขึ้นมาจัดการชีวิต เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน โดย มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ได้ดำเนินกิจกรรมจัดตั้ง “ศูนย์เรียนรู้ศาสตร์พระราชาเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น”

ไม่เพียงเป็นการสืบสานแนวพระราชดำริของในหลวงรัชกาลที่ 9 แต่ยังเป็นการปลุกพลังชุมชนให้ลุกขึ้นมาจัดการชีวิต เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมของตนเองอย่างยั่งยืน ด้วยเหตุนี้ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี จึงได้ดำเนินกิจกรรมจัดตั้ง “ศูนย์เรียนรู้ศาสตร์พระราชาเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น” ในพื้นที่ 3 จังหวัด ได้แก่ สุราษฎร์ธานี ระนอง และชุมพร รวมทั้งสิ้น 6 แห่ง เพื่อเป็นฐานการเรียนรู้ที่ใช้ “คนในพื้นที่” เป็นหัวใจสำคัญ วัตถุประสงค์ของกิจกรรม คือการส่งเสริมการนำองค์ความรู้จากศาสตร์พระราชามาสร้างนวัตกรรมชุมชนที่ตอบโจทย์ท้องถิ่นจริง ทั้งในมิติของเศรษฐกิจ สุขภาพ และสิ่งแวดล้อม โดยดำเนินงานภายใต้ความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยฯ กับคณะทำงานในพื้นที่ ซึ่งประกอบด้วยผู้นำชุมชน วิสาหกิจ และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ร่วมกันคิด ร่วมกันทำ และเรียนรู้ไปพร้อมกัน

พื้นที่ดำเนินงานในจังหวัดสุราษฎร์ธานี ได้แก่ :

• ศูนย์เรียนรู้ชุมชนเกาะพะลวย อ.เกาะสมุย

ใช้จุดแข็งด้านวัฒนธรรมและธรรมชาติ ขับเคลื่อนการท่องเที่ยวโดยชุมชน สร้างรายได้จากการจัดกิจกรรมเชิงนิเวศ และวิถีชีวิตชาวเกาะ

• ศูนย์เรียนรู้บ้านสวนปรางค์ อ.กาญจนดิษฐ์

ส่งเสริมการปลูกและแปรรูปสมุนไพรพื้นบ้าน ชูผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ เช่น ชาชง สมุนไพรอบแห้ง และการใช้ในเวชกรรมพื้นบ้าน

• ศูนย์เรียนรู้กลุ่มเกษตรปลูกข้าวหอมบอน ต.พ่วงพรหมคร อ.เคียนซา

ฟื้นฟูข้าวพื้นเมือง “หอมบอน” พร้อมแปรรูปและพัฒนา ผลิตภัณฑ์ เช่น ข้าวอบกรอบ น้ำมันรำข้าว และข้าวบรรจุถุงมาตรฐาน

• ศูนย์เรียนรู้ตำบลขุนทะเล อ.เมืองสุราษฎร์ธานี

สร้างต้นแบบการปลูกพืชผักปลอดสารและการผลิตปุ๋ยอินทรีย์ ช่วยลดต้นทุน เพิ่มรายได้ และดูแลสุขภาพชุมชนอย่างเป็นระบบ

พื้นที่ดำเนินงานในจังหวัดระนอง:

• ศูนย์เรียนรู้อำเภอสุขสำราญ

มุ่งยกระดับผลิตภัณฑ์วิสาหกิจชุมชน เน้นมาตรฐาน บรรจุภัณฑ์ และตลาดออนไลน์ เพื่อเพิ่มโอกาสทางการค้าอย่างยั่งยืน

พื้นที่ดำเนินงานในจังหวัดชุมพร:

• ศูนย์เรียนรู้ตำบลด่านสวี อ.สวี

บูรณาการ “การท่องเที่ยวโดยชุมชน” เข้ากับ “การดูแลสุขภาพผู้ป่วยโรคเรื้อรัง” ผ่านกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพ ฟื้นฟูแบบองค์รวม และสร้างแหล่งเรียนรู้ด้านสุขภาวะชุมชน

ผลการดำเนินงานโดยรวม การจัดตั้งศูนย์เรียนรู้ในทั้ง 6 พื้นที่ เป็นมากกว่าการสร้างศูนย์ฯ หากแต่เป็นการสร้าง “คนต้นแบบ” และ “ชุมชนต้นแบบ” ที่สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างแท้จริง ทุกแห่งมีความก้าวหน้าเป็นรูปธรรม เช่น

1. รายได้จากการท่องเที่ยวและผลิตภัณฑ์เพิ่มขึ้น
2. ชุมชนตื่นตัวกับการอนุรักษ์ทรัพยากรและสุขภาพ
3. กลุ่มวิสาหกิจสามารถพัฒนาแบรนด์และขยายตลาด
4. ชุมชนเข้าถึงองค์ความรู้ผ่านกิจกรรมเวิร์กช็อปและฝึกอบรมต่อเนื่อง   

ความสำเร็จของกิจกรรมนี้ จึงไม่ใช่เพียงผลลัพธ์เชิงกายภาพ แต่คือ “การจุดประกายความภาคภูมิใจ” และ “การสร้างภูมิคุ้มกัน” ให้แก่ชุมชน ในการยืนหยัดพึ่งพา ตนเองภายใต้บริบทของตนเองได้อย่างเข้มแข็ง