ผ่าแผนยุทธศาสตร์ 3 ระยะ ปฏิรูป ขมิ้นชัน สินค้าGI สุราษฎร์ธานี เจาะกลุ่มหนุ่มสาว ดันสู่ตลาดพรีเมียมออร์แกนิกตอบโจทย์ SDGs
จากรายงานผลการวิเคราะห์ศักยภาพและกลยุทธ์การแข่งขันของผลิตภัณฑ์ขมิ้นชัน กลุ่มวิสาหกิจชุมชนจังหวัดสุราษฎร์ธานี” ฉบับล่าสุด เผยข้อค้นพบสำคัญจากห่วงโซ่คุณค่าในพื้นที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี แหล่งเพาะปลูกขมิ้นชันคุณภาพสูงของประเทศไทย ชี้ชัดว่าตลาดกำลังเปลี่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัลอย่างรวดเร็ว แต่ยังเผชิญปัญหาคอขวดเชิงโครงสร้างและการตลาดแบบตั้งรับ ที่ต้องเร่งแก้ไขควบคู่กับการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ของสหประชาชาติและจากการวิเคราะห์ข้อมูลผ่านกรอบ 5W1H และ SDGs พบว่า
ฝั่งอุปสงค์ที่เปลี่ยนผ่าน โดยข้อมูลจากงานวิจัยเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่าง 400 ราย พบว่าฐานผู้ซื้อหลักกลายเป็นเพศหญิงร้อยละ 62.6 และเกินกว่ากึ่งหนึ่งเป็นกลุ่มคนรุ่นใหม่ Gen Z อายุ 18-25 ปี (ร้อยละ 50.9) ซึ่งนิยมซื้อผ่าน “ร้านค้าออนไลน์” สูงถึงร้อยละ 43.7 สะท้อนพฤติกรรมรักสุขภาพและเวชสำอางที่สอดรับกับ SDG 3 (Good Health and Well-being) ทว่าเกิดสภาวะ Channel Mismatch เนื่องจากฝั่งผู้ผลิตเน้นวิธีตั้งรับ ขายตรงที่วิสาหกิจสูงถึงร้อยละ 54.3 และมีจุดบอดเรื่องบรรจุภัณฑ์ไม่โดดเด่น (ร้อยละ 17.0)
ฝั่งอุปทานเผชิญความท้าทาย ในฝั่งผู้ผลิตนั้น (กลุ่มตัวอย่าง 48 ราย) มีสัดส่วนของผู้ประกอบการชายหญิงสมดุลกันที่ร้อยละ 50.0 สะท้อนมิติ SDG 5 (Gender Equality) แต่กำลังเผชิญปัญหาโครงสร้างประชากร เนื่องจากแรงงานหลักกระจุกตัวในกลุ่มผู้สูงวัยอายุ 56 ปีขึ้นไปถึงร้อยละ 27.1 และขาดทักษะดิจิทัล ยิ่งกว่านั้น กำลังการผลิตส่วนใหญ่ยังเป็นสเกลขนาดเล็กเพียง 100-500 กิโลกรัม (ร้อยละ 47.9) ทำให้ต้นทุนสูง และได้รับแรงกดดันจากข้อกำหนดกฎหมาย (อย., GMP) สูงสุดถึง 4.31 จึงจำเป็นต้องเร่งแก้ไขเพื่อขับเคลื่อน SDG 8 (Decent Work and Economic Growth) และ SDG 11 (Sustainable Communities)
ยุทธศาสตร์ทางออกของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน คณะผู้วิจัยได้นำข้อมูลมาวิเคระห์ผ่านเครื่องมือ TOWS Matrix ออกเป็น “แผนที่นำทางเชิงกลยุทธ์ (Strategic Roadmap) 3 ระยะ” เพื่อตอบโจทย์ SDG 9 (นวัตกรรมและโครงสร้างพื้นฐาน) และ SDG 12
(การผลิตและบริโภคที่ยั่งยืน):
- ระยะสั้น (6-12 เดือน) – Quick Wins: เร่งปรับโฉมบรรจุภัณฑ์ ชูจุดขายวัตถุดิบออร์แกนิกที่มีคุณภาพสูงโดดเด่น (ค่าเฉลี่ย 4.10) เจาะตลาดของฝากพรีเมียมรับภาคท่องเที่ยวเพื่อสร้างกระแสเงินสด
- ระยะกลาง (1-2 ปี) – ขยายตลาด: รุกระบบนิเวศออนไลน์ (E-Commerce) เต็มรูปแบบ และแยกสายผลิตภัณฑ์กลุ่มสุขภาพ-เวชสำอางให้ชัดเจน เพื่อสร้าง Brand Loyalty และเลี่ยงสงครามราคา
- ระยะยาว (3-5 ปี) – เติบโตยั่งยืน: ลงทุนนวัตกรรมขั้นสูง (Deep Tech) ทำสารสกัดเข้มข้น และใช้เทคโนโลยีทันสมัยควบคุมต้นทุนเพื่อสร้างความได้เปรียบต่อขนาด (Economies of Scale) แผนที่นำทางเชิงกลยุทธ์นี้จะเป็นฟันเฟืองสำคัญที่จะเปลี่ยนผ่านกลุ่มวิสาหกิจชุมชนจาก “ผู้ส่งมอบวัตถุดิบขั้นปฐมภูมิ” สู่การเป็น “ผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมแปรรูปมูลค่าสูง”
ได้อย่างมั่นคงและควบคู่ไปกับการปักหมุดความยั่งยืนให้แก่เศรษฐกิจฐานรากอย่างแท้จริง
